Parowozownia w Skierniewicach - wrzesień 2023 roku.
część 2 |
| |
Wchodzimy do parowozowni - na początek spalinowóz manewrowy Ls60-143. Wyprodukowany przez Zastal Zielona Góra w roku 1967 trafił do Centrostalu Warszawa, szczegółów służby brak. Od roku 2006 znajduje się w parowozowni Skierniewice. Jest sprawny (w roku 2014 nastąpiła wymiana instalacji elektrycznej i oświetlenia zewnętrznego) i od czasu do czasu jeździ sobie po torach parowozowni pomagając przy przetaczaniu taboru. | Traktorki Ls60 służyły do prac manewrowych na terenach zakładów przemysłowych bądź na niewielkich bocznicach kolejowych, gdzie ze względu na małe natężenie ruchu nieopłacalne było utrzymywanie dużej lokomotywy manewrowej. W latach 1961 - 1971 w zakładach FABLOK w Chrzanowie i Zastalu Zielona Góra wyprodukowano około 500 sztuk lokomotyw tego typu. Niektóre szczegóły techniczne: masa - 16 ton, prędkość maksymalna - 11,5 km/h, układ osi B i przekładnia mechaniczna. |
Na tym samym torze co prezentowany wcześniej maluch Ls60 stoi coś o wiele większego - parowóz osobowy Ol49-4. Lokomotywy tej serii przeznaczone były do obsługi pociągów osobowych i lekkich pociągów pospiesznych. Miały zastąpić przedwojenne parowozy Ok1 i Ok22. Były budowane w latach 1951 - 1954 w Fabryce Lokomotyw im. Feliksa Dzierżyńskiego (niestety - w czasach PRL Pierwsza Fabryka Lokomotyw w Polsce nosiła imię tego sowieckiego skurwysyna) w Chrzanowie. | W czasie swojej czterdziestoletniej służby "Ol49-4" była prawdziwą obywatelką świata: pracowała m.in. w parowozowniach Kutno, Łódź Kaliska, Białystok i Ostrołęka a po wygaszeniu w roku 1991 znalazła się jako eksponat na terenie stacji wąskotorowej w Ełku. Od maja 2006 roku na emeryturze w Skierniewicach. W komplecie z "Oleńką" czteroosiowy tender 25D49-61. |
Pora na dwa pojazdy akumulatorowe - jeden duży a drugi całkiem niewielki. Ten mniejszy to lokomotywa elektryczna AEG 4184 - jedyna zachowana w Polsce, wyprodukowana w roku 1928 w fabryce Lokomotivfabrik Hennigsdorf w Berlinie dla cukrowni Witaszyce gdzie wykonywała lekką pracę manewrową. Baterie akumulatorów znajdują się w dwóch skrzyniach po obydwu stronach kabiny maszynisty i mają (a przynajmniej miały) pojemność 2 x 120 Ah zasilając dwa silniki trakcyjne napięciem 220V DC. Prace przy renowacji lokomotywki zaczęły się pod koniec XX wieku i trwały do lata 2014 roku. W tym czasie pojazd rozkręcono na drobne, dokładnie zakonserwowano i ponownie złożono. Końcowym wykonawcą (wymiana instalacji elektrycznej) i sponsorem finalizującym przywrócenie pojazdu do stanu używalności są Tramwaje Warszawskie. To nawet nie dziwi - wszak lokomotywka przypomina tramwaj. Posiada nawet dzwonek :) | Drugim bateryjnym unikatem na skalę ogólnopolską jest dwuczłonowy zespół pasażerski o napędzie akumulatorowym 090802 Ma systemu Wittfelda - układ osi 2A+A2. Ma ponad 100 lat - został zbudowany w roku 1913 w Waggonfabrik Görlitz. Pojazdy te były przeznaczone do obsługi linii bocznych gdzie ruch pasażerski był zbyt mały dla eksploatacji składów złożonych z parowozu i tradycyjnych wagonów. Jak widać Niemcy myśleli nad rozwiązaniem tego problemu już przed I wojną światową - myśmy borykali się z nim ponad pół wieku dłużej. Wagony akumulatorowe nie były jednak rozwiązaniem idealnym. Zaletą były niskie koszty eksploatacji ponieważ energia elektryczna była wówczas tania pomimo braku fotowoltaiki i OZE - sroze. Istotnymi wadami były za to duża masa, ograniczony zasięg między ładowaniem ogniw, długi czas ich ładowania oraz wydzielanie się trujących oparów kwasu siarkowego z akumulatorów. Dlatego też ogniwa były umieszczone w skrzyniach poza przestrzenią pasażerską co dało pojazdom charakterystyczny wygląd. Jadąc przez zwrotnice musiały trochę chlupotać. Po I wojnie na terenie Polski w gestii PKP znalazło się w sumie 20 dwuwagonowych zespołów. Jeździły one po lokalnych szlakach Pomorza i Wielkopolski. Te które przetrwały II wojnę pracowały w Polsce do końca lat 50-tych. Przebywający już na stałe w Skierniewicach a odbudowany ze stanu złomu w ZNTK Łapy "Wittfeld" Ma 090802 jest jedynym na świecie zachowanym pojazdem tego typu. |
Dwuosiowa cysterna z budką hamulcowego Polskiej Nafty SA wybudowana (prawdopodobnie) w roku 1905. Dyrekcja Kolei Lwów, stacja macierzysta Drohobycz. Lata dwudzieste, lata trzydzieste :) | Pochodząca z czasów obecnych tablica informuje że sponsorem odbudowy wagonu jest Dyrekcja Eksploatacji Cystern CPN. |
Parowóz pospieszny Pd5-17 + tender 22D2. Produkcja niemiecka, ostatnia konstrukcja o układzie osi 2-2-0 przeznaczona do prowadzenia lekkich pociągów pospiesznych i ekspresowych. Po I wojnie światowej odrodzona Polska otrzymała 81 maszyn tego typu a wojnę nastepną przeżyło już tylko 37 sztuk. Ostatnia Pd47 zakończyła służbę w roku 1958 w Wągrowcu. | Parowóz Pd5-17 (numer jest fikcyjny) to eksponat edukacyjny z wykrojami w tendrze, kotle i cylindrach dlatego przypomina preparat laboratoryjny. Nigdy nie był wciągnięty na stan PKP. Jest jedynym zachowanym parowozem tego typu na świecie a w tutejszej parowozowni bytuje od kwietnia 2010 roku. Wcześniej znajdował się na trawniku Technikum Kolejowego w Warszawie. |
Dwuosiowy wagon osobowo - bagażowy typu Di czyli klasy 4. Został wybudowany w roku 1889 w Waggonfabrik Steinfurt Königsberg a więc liczy sobie 134 lata. Zacny wiek. Nie dziwi dach dyskretnie przyprószony siwizną :) | Konstrukcja tego typu wagonów pozwalała na ich szybką aranżację na kryty wagon towarowy, bagażowy lub bagażowo - pocztowy. Oświetlenie wagonu naftowe - teraz oczywiście go nie stosujemy. Co najwyżej możemy świecić przykładem. |
Dwuosiowa platforma / węglarka do użytku na liniach lokalnych pochodząca z dwudziestolecia międzywojennego. | Trzyosiowy parowóz wąskotorowy "Las" 1984. Zbudowany w roku 1949 z przeznaczeniem na tor dojazdowy o szerokości 750 mm z Sierpowa Wąskotorowego (południowa część Krośniewickiej KD) do cukrowni Leśmierz. Jeszcze w latach 80-tych podczas kampanii cukrowniczych ruch panował tam spory. Trafił do parowozowni Skierniewice w roku 2000. |
Parowóz tendrzak TKp 6042 "Śląsk". Układ osi 0-4-0. Maszyny te produkowane po II wojnie przeznaczone były do ciężkiej pracy manewrowej oraz do obsługi ruchu na kolejach przemysłowych Górnego Śląska. | 6042 od roku 1962 pracował w KWK "Knurów" a później w innych zakładach wydobywczych GOP-u. Do tutejszej parowozowni przybył w roku 1995. Nie jest sprawny ale został poddany gruntownemu, wizualnemu liftingowi. |
Parowóz tendrzak TKt48-39. Układ osi 1-4-1. Przedstawiciel bardzo zasłużonej dla polskiego, powojennego kolejnictwa serii. Osiołki nie biły rekordów prędkości i nie olśniewały wyśrubowanymi parametrami technicznymi, za to sprawdzały się na liniach podgórskich z uwagi na dobre wpisywanie się w łuki i tę samą prędkość konstrukcyjną w obu kierunkach jazdy. TKt48-39 trafił do Skierniewic w roku 2004. Wcześniej pracował m.in. w lokomotywowniach Radom, Kłodzko Główne i Kamieniec Ząbkowicki. 23 maja 1998 roku prowadził pociąg specjalny z okazji I Ogólnopolskich Dni Władysława Reymonta - pamiętam :) z Łodzi Fabrycznej do Lipiec Reymontowskich. | Jeszcze jeden przedstawiciel całej plejady tutejszych eksponatów pracujących kiedyś w przemyśle albo na manewrach - tendrzak TKh 2949. Parowozy typu "Ferrum" o układzie osi 0-3-0 zostały zaprojektowane a później produkowane w Fabryce Lokomotyw w Chrzanowie - nie będę ponownie przytaczał patrona tej fabryki po II wojnie bo powoduje ona kurwicę. Maszyny te okazały się bardzo udaną i niezawodną konstrukcją i w latach 1946 - 1961 wyprodukowano 387 egzemplarzy na rynek krajowy oraz 90 na eksport. TKh 2949 został wyprodukowany w roku 1952 dla Zakładów Górniczo - Hutniczych Sarbinów w Częstochowie i tam pracował przez całe swoje zawodowe życie. W roku 1994 trafił na emeryturę do Skierniewic. |
Dwuosiowa lokomotywa spalinowa 409Da-734. Seria Ls180 była kontynuacją modeli wcześniejszych: Ls150 i Ls160 produkowaną w Zastalu Zielona Góra a później w myszkowskim Mystalu. W sumie powstało ponad 850 egzemplarzy tej lokomotywki szalejących później po bocznicach PKP (seria SM04) i torach zakładowych polskich fabryk. 409Da-734 pracowała w WZT w Warszawie. Była typem medialnym - woziła telewizory i kamery :) | Spalinowy wagon rewizyjny utrzymania sieci trakcyjnej SR71-04. Serię tych pojazdów w ilości 24 sztuk wyprodukowano w ZNTK Lubań Śląski w latach 1974 - 1982. Do dziś część z nich jest eksploatowana przez PKP Energetyka. |
Przed wyjściem z hali parowozowni natrafiamy na taki smaczek: na jednej z podpór hali jest umieszczone takie coś - w uproszczeniu dawny odpowiednik obecnego wskaźnika W25. Ale ten przypomina skrzynkę z szybką i jest fajniejszy bo podświetlany od środka i posiada żółtą, migającą lampkę (duma naszej motoryzacji czyli Syrenki miały z przodu takie kierunkowskazy) która jakby co zaczyna migać. |
| część 1 | część 2 | część 3 |
|
|